Erkek Tipi Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopecia)

Ortalama olarak saçlı deride 100-150 bin saç teli bulunur. Saçlar kök olarak da adlandırılan foliküllerden (cilt altında kese şeklinde yapılar) büyürler. Folikül altında bulunan damarlar onlara verdikleri dallar aracılığı ile saç tellerinin büyümesi için gerekli besin maddelerini temin ederler. Her bir foliküldeki saç teli büyümesi diğer foliküllerdekinden bağımsız bir döngüde ortaya çıkar. Herhangi bir zamanda kafa derisindeki saçların %90’ı büyüme fazında, diğer %10’luk oranıda istirahat fazındadır. Büyüme fazı ortalama 4-5 yıl, istirahat fazı ise 2-4 ay kadar devam eder. İstirahat fazının sonunda saç teli doğal şekilde dökülür ve bu dökülen telin yerinde yeni bir saç teli gelişir.Dolayısıyla bazı saç teli dökülmeleri saç büyüme döngüsünün normal bir parçasıdır.Gerçekten de bir günde ortalama olarak bu şekilde 50-150 kadar saç teli kaybı olur. Kellik anormal bir şekilde yüksek oranda saç teli kaybı neticesinde ortaya çıkar. Önce normal döngüde dökülen saç telinin yerinde daha ince ve kısa bir saç teli gelişir, bu telin kaybından sonra ise artık yerine yeni bir tel oluşmaz.

-Erkek Tipi Saç Dökülmesi Nedir?
Saç kayıplarının %95’inin nedeni erkeksi tipte saç dökülmesi(Androgenetik Alopecia=AGA)’dir.Androgenetik alopecia kadınlara oranla erkeklerde daha sık görülür.
Bazı tip saç dökülmeleri geri dönüşümlü iken, erkek tipi saç dökülmesi süreklidir. Bu saçlı deride karakteristik bir modelde ortaya çıkar;erkeksi saç kaybı şakak bölgesinin üst kısımlarından ve başın tepe(vertex) kısmından başlayarak zamanla geriye doğru ilerleyen, saç çizgisinin geri çekilmesi ve kel bölgelerin ortaya çıkmasıyla sonuçlanan bir modeldir. Saç kaybı ergenlikten sonra herhangi bir yaşta ve hatta 15 yaşında dahi başlayıp geniş bölgelerde tamamen kellik ile sonuçlanabilir. Erkeksi tipte saç kaybı yavaş ilerleyen, ağrı, kızarıklık ve kaşıntı gibi belirtileri olmayan, şu anki bilgilerimiz ışığında oluşumunu engelleyebileceğimiz bir yol bulunmayan bir süreçtir.

-Erkeksi Tipte Saç Kaybının Sebepleri:
Erkeksi tipte saç kaybının sebepleri bir kompleks olarak düşünülmüş tam olarak da anlaşılamamıştır.Bununla birlikte tıbbi isminin (Androgenetik Alopecia=AGA) ima ettiği üzere hormonal (Androgen) ve genetik faktörlerin herikisini birden içermesi gerekmektedir. Saçların büyümesinin gerçekleştirilmesinde bir çok farklı hormon rol alır ve bunların içinde en etkili olanlar androjenlerdir. Testosteron ve onun daha etkili türevi dihidrotestosteron(DHT) ergenlik döneminde sakal, koltuk altı bölgesi gibi bazı bölgelerde kılların gelişiminden sorumlu olduğu gibi yaşamın sonraki yıllarında da saçların azalması ve kaybına da neden olabilir.DHT ’un etkisine bu ters cevap saç foliküllerindeki genetik farklılık tarafından tanımlanmıştır. Benzer şekilde saçsız erkeklerde saç foliküllerinin genetik olarak saptanmış karakteristikleri, androjenlerin varlığında onların bundan olumsuz etkilenmesini daha olası kılmaktadır Saç folikülü önce küçülmekte ve buna bağlı olarak da saç teli daha ince ve kısa bir görünüm almaktadır. Saç döngüsünün büyüme fazı ilerleyici olarak daha kısalmakta ve bu da giderek daha fazla saç kaybı anlamına gelmektedir. Foliküllerin hala yeterli kan dolaşımı mevcut olmasına rağmen saç tellerinin incelme ve kısalması devam etmekte ve nihayet bazıları dökülmektedir.

Erkek tipi saç kaybının bir diğer kesin sebebi genetik özelliktir.Bir bireyde anne veya baba veya her iki taraftan gelen genetik özellikler saç kaybına olan eğilimin özelliklerini belirler. Saç dökülmesinin hızı, modeli,başlangıç zamanı ve derecesi genetik program tarafından belirlenmiştir.Genellikle saç kaybının erken yaşlarda başlaması ileriki yıllarda daha geniş ve tamamen saçsız alanların oluşacağını gösteren bir bulgu olabilir.

Toplumda bilinenlerin aksine sürekli şapka takmak saç dökülmesine neden olmaz. Yine saçlı deriye masaj yapmak veya fırçalamak saç tellerinin gelişmesine neden olmayacağı gibi saç tellerinin dökülmesine de engel olmayacaktır.Yoğun psişik stresler ‘Alopecia Areata’ olarak adlandırılan bir tür saç kaybına neden olabilir.Normal günlük streslerimiz kesinlikle saç kaybına neden olmaz.

Bazı Başka Saç Kaybı Nedenleri Nelerdir?

-Alopecia Areata:Yama şeklinde saç kayıpları ile karakterizedir.Nedenleri tam olarak anlaşılamamakla birlikte vücudun immün sisteminin saç foliküllerini etkileyerek dökülmelerine neden olduğu düşünülmektedir.Genellikle tedavi gerektirmeden kendiliğinden düzelir.

-Traction Alopesisi:Saç tellerinin uzun süre çekilmesinin alışkanlık haline gelmesi veya sık sık sıkı saç örgülerini uygulanması ile ortaya çıkar.Bu nedenlerin engellenmesi durumunda geri dönüşümlüdür.

Diyabet,sistemik lupus eritematosus ve tiroid bezinin hastalıkları da saç kaybına neden olabilir.Ani saç kayıpları bazı hastalıkların erken belirtisi olabileceğinden mutlaka bir doktora danışılmalıdır.
Saç dökülmesinin, hastalıkların yanı sıra kötü beslenme, cilt yaralanmaları, bazı ilaçlar ve antikanser kemoterapi ve radyoterapisi gibi daha birçok nedeni sayılabilir.Mantar infeksiyonları çocuklarda saç kaybı nedeni olabilirse de yetişkinlerde böyle bir sorun oluşturmaz.